8 lutego 2026 r. Szkoła Polska w Bolonii miała zaszczyt gościć wyjątkowych prelegentów, którzy wraz ze społecznością szkolną uczestniczyli w spotkaniu poświęconym Międzynarodowemu Dniu Pamięci o Ofiarach Holokaustu oraz historii Żołnierzy 2. Korpusu Polskiego w czasie II wojny światowej. Wydarzenie, prowadzone w języku włoskim, stało się okazją do wspólnej refleksji oraz poznania mniej znanych, a niezwykle poruszających kart historii.
W spotkaniu uczestniczył Konsul Honorowy Rzeczypospolitej Polskiej w Bolonii, Pan Pasquale Luigi Laurenzano.
Zaprezentowano trzy publikacje nawiązujące do tematyki wydarzenia:
„Tutto iniziò da quel finestrino” Ugo Rosenberga
„Da Varsavia a Bologna. Il II Corpo d’Armata polacco” Enzo Casadio,
„Armata silenziosa” Juliana Kryckiego.
Towarzyszyła im wystawa Instytutu Pamięci Narodowej „Szlak nadziei. Odyseja Wolności”, która w przystępny i poruszający sposób ukazuje drogę żołnierzy 2. Korpusu Polskiego, ich doświadczenia oraz kolejne etapy wojennej tułaczki. Dzięki fotografiom, dokumentom i osobistym wspomnieniom ekspozycja pozwala zbliżyć się do codzienności żołnierzy — dostrzec nie tylko trud i wyrzeczenia, lecz także nadzieję, która towarzyszyła im mimo dramatycznych okoliczności.
Wśród gości znaleźli się przedstawiciele wielu organizacji i środowisk polonijnych, m.in.:
Stowarzyszenie Rodzin Polskich Kombatantów we Włoszech z Prezesem Maurizio Nowakiem,
Stowarzyszenie Promocji Społecznej „Polska” z Ceseny wraz z Prezesem, Panią Bernadetą Grochowską,
Pan Dariusz Kałamajski, reprezentujący Stowarzyszenia Żołnierzy 12 Pułku Ułanów Podolskich oraz Stowarzyszenie Ułanów Karpackich we Włoszech,
Grupa Rekonstrukcji Historycznej Aquila Bianca, oraz Stowarzyszenie Natura i Sztuka.
Szczególne zainteresowanie wzbudziła opowieść Pana Ugo Rosenberga, który przedstawił historię swojego ojca, Kurta Rosenberga Kaziemierza Górskiego — żołnierza 2. Korpusu Polskiego. W sposób niezwykle taktowny i oparty na rzetelnej wiedzy ukazał, jak wielu Polaków pochodzenia żydowskiego znalazło w armii generała Andersa szansę na ocalenie. Jego pełna szacunku narracja pozwoliła lepiej zrozumieć złożoność tamtych wydarzeń oraz osobiste losy ludzi, którzy dzięki służbie w polskich formacjach uniknęli zagłady.
Pan Enzo Casadio, autor książki „Da Varsavia a Bologna. Il II Corpo d’Armata polacco”, w sposób uporządkowany i przystępny przedstawił dzieje 2. Korpusu Polskiego, opierając się na bogatym materiale źródłowym: fotografiach, dokumentach i relacjach świadków. Omówił drogę żołnierzy pozbawionych ojczyzny po agresji Niemiec i ZSRR w 1939 roku, ich pobyt w sowieckich łagrach oraz okoliczności powstania armii generała Władysława Andersa. Przypomniał o jej ewakuacji przez Bliski Wschód, udziale w kampanii włoskiej, a także o kluczowej roli Polaków w bitwie o Monte Cassino oraz w wyzwalaniu Ankony, Pesaro i Bolonii. Zwrócił również uwagę na powojenne losy żołnierzy, z których wielu — z przyczyn politycznych — nie mogło powrócić do kraju.
Pan Fausto Branchi przybliżył uczestnikom książkę „Armata silenziosa” Jana Kryckiego, podkreślając jej wyjątkową perspektywę. Publikacja koncentruje się na codziennym życiu żołnierzy 2. Korpusu Polskiego, ich relacjach z mieszkańcami regionu Emilia‑Romagna oraz na tym, jak obecność Polaków wpisała się w historię lokalnych społeczności. To opowieść o ludziach, którzy po latach wojennej tułaczki odnaleźli we Włoszech namiastkę normalności, życzliwość i poczucie bliskości.
Atmosfera wydarzenia była niezwykle serdeczna, momentami wręcz rodzinna. Na szczególne uznanie zasługuje postawa uczniów, którzy z dużym skupieniem i dojrzałością wsłuchiwali się w relacje gości. Ich zaangażowanie potwierdziło, że żywe świadectwa i osobiste historie stanowią dla młodych ludzi ważny i potrzebny sposób poznawania przeszłości.
Foto Fausto Branchi.
